Kies het juiste werkblad voor uw keuken

Een werkblad voor in de keuken is leverbaar in verschillende materialen en kleuren. Persoonlijke smaak zal voor een groot deel uw keuze bepalen maar ook het beschikbare budget zal een grote rol spelen. Het werkblad trekt onmiddelijk de aandacht, mede door zijn omvang, maar ook door zijn nadrukkelijke aanwezigheid in de keuken. Ongeveer 80% van de mensen die een keuken binnenkomt kijkt als eerste naar het werkblad, soms onbewust, pas daarna naar de rest. De kwaliteit van het werkblad is voor veel mensen een reflectie van de kwaliteit van de keuken.

Voor mensen die een snelle renovatie willen, is het vervangen van het werkblad en kastdeuren dikwijls al voldoende om de keuken een totaal andere uitstraling te geven. Indien men een houten werkblad wenst te vervangen door een werkblad in natuursteen moet men wel op voorhand controleren of het onderliggende geraamte sterk genoeg is om het extra gewicht te dragen. Indien u twijfelt vraagt u best raad aan een expert.

De belangrijkste eigenschappen voor een werkblad zijn; eenvoudig te onderhouden zijn, hygienische zijn, bestand zijn tegen hitte, vlekken, zuren en krassen. Lichtere kleuren reflecteren meer licht en doen een keuken groter lijken, donkere kleuren doen het tegenovergestelde. Bij werkbladen in donkere kleuren ziet men ook beter vlekken en vet. Een matte afwerking zal minder licht reflecteren en is bijgevolg geschikt voor keukens waar veel zonlicht binnen schijnt. Ook zal men op matte werkbladen minder krassen zien.

De prijzen voor de verschillende materialen die gebruikt worden voor het werkblad durven nogal uiteen te lopen. Voor exacte prijzen neemt u best kontakt op met een speciaalzaak.

Een werkblad in laminaat is ideaal voor een snelle renovatie

De meeste werkbladen voor in de keuken zijn vervaardigd uit laminaat. Het is een synthetisch materiaal dat bestaat uit verschillende lagen. De toplaag is een kunststof die bovenop hardboard of vezelplaat gekleefd wordt.

Het is het goedkoopste, maar tevens ook het minst duurzame werkblad. Ze zijn verkrijgbaar in alle kleuren en alle motieven. Deze werkbladen zijn makkelijk te onderhouden daar ze waterdicht zijn en bestand tegen vlekken. Ze zijn verkrijgbaar in zowel mat als glanzend. Koop alleen werkbladen waarvan de randen afgerond zijn. De toplaag loopt bij deze werkbladen door van de bovenzijde over de zijkanten zonder naden zodat de kans op vochtindringing minimaal is.

Laminaat van hoge kwaliteit gaat meestal 10 jaar mee. Ze zijn niet bestand tegen snijden, hete kookpotten of reiniginsmiddelen met schuurpoeder. Laminaat kan niet hersteld worden. Bij beschadiging moet men het werkblad vervangen aangezien vocht vrijwel onmiddelijk het onderliggende hout gaat aantasten waardoor dit gaat opzwellen.

Men kan bij een speciaalzaak de uitsparingen voor spoelbak en fornuis laten uitzagen. Let er wel op dat dit het werkblad zal verzwakken en het transport moeilijker maakt. Indien u zelf de uitsparingen wil uitzagen dient u te beschikken over een zaag met fijne tanden. Het gevaar is steeds aanwezig dat tijdens het zagen er stukjes van de toplaag afschilferen waardoor men geen fijne zaagsnede krijgt. Dit kan later problemen geven met vochtindringing.

Het werkblad zal meestal door middel van schroeven vastgezet worden op de onderliggende houtstructuur. Men kan dit ook doen door middel van lijm, maar dit is niet aan te bevelen omdat dit latere vervanging van het werkblad bemoeilijkt. Het vastschroeven gebeurt aan de onderzijde van het werkblad. Zorg ervoor dat alle voegen goed afgedicht worden met silicone zoals deze aan de muur, rond de spoelbak en rond het fornuis.

Werkbladen in hout vragen meer onderhoud maar zijn wel mooi

Deze passen zeer goed in een rustieke of moderne keuken, maar ze vragen meer onderhoud dan andere werkbladen. Ook op het gebied van hygiene kunnen er problemen ontstaan bij dergelijke werkbladen. Het hout kan makkelijk beschadigd worden door snijden. Deze beschadigingen worden haarden van bacterieele besmetting. Ze zijn ook niet bestand tegen hitte. Het grote voordeel is dat de prijs – kwaliteit verhouding zeer goed is. Ook zijn ze makkelijk te bewerken. Zo kan men, indien men over het juiste gereedschap beschikt, zelf de uitsparingen maken in dergelijk werkblad.

Notelaar
Hout van sterke, hoge kwaliteit. Wordt donker van kleur na het inwrijven met olie.
Mahonie
Roodkleurig hout met weinig textuur. Heeft een glad oppervlak.
Kerselaar
Jong hout is licht roze van kleur waarna het overgaat naar donkerrood. Heeft een golvende textuur.
Eik
Zeer sterk en duurzaam. Heeft weinig textuur. Matige bruine kleur met soms witte of rode vlekjes.
Beuk
Is extreem hard en heeft een dichte struktuur. Heeft een fijne textuur. Zeer sterk.
Es
Stro-kleurig hout met donkere stukken. Middelmatig hard.
Esdoorn
Dichte struktuur. Cremekleurige kleur. Harde houtsoort met fijne textuur.

Gebruik alleen harde en watervaste tegels voor het werkblad

In rustieke keukens worden tegels meestal gebuikt om de randen van het werkblad mee af te werken of om spatwanden mee te maken. De hardere tegelsoorten kan men ook gebruiken om een volledig werkblad te betegelen. Ze zijn in alle kleuren, motieven en vormen te verkrijgen. Men heeft tegels van keramiek, porcelein, glas of natuursteen. Ongeglazuurde tegels of tegels uit natuursteen moeten steeds behandeld worden met dichtingsmiddel en zijn minder geschikt voor gebruik in de keuken.

Geglazuurde tegels zijn waterdicht, maar de voegen tussen de tegels meestal niet. Vraag een vakman voegcement speciaal voor de keuken, meestal op basis van epoxy. Deze cement heeft het voordeel dat vuil en vet geen vat hebben op de voegen wat een zuiverder werkblad garandeerd. Het nadeel is dat epoxy cement vrij snel uithard, meestal binnen 30 minuten. De enige manier om het daarna te verwijderen is door te schuren. Een andere mogelijkheid is om cement op basis van acrylaat te gebruiken. Deze is niet zo sterk maar men heeft meer tijd om het te verwerken. Vermijd zeker het gebruik van gewone voegcement voor muren, dit is niet geschikt om te weerstaan aan het vocht en vet in de keuken.

Tegels zijn bestand tegen hitte en krassen. Soms kan de grazuurlaag beschadigd worden door harde voorwerpen op de tegels te laten vallen. Door deze beschadiging zal vocht door de tegel kunnen dringen en de lijm van de omliggende tegels aantasten. Snel vervangen is dus aangewezen.

Tegels zijn duurder dan laminaat. Men heeft ook extra materialen nodig zoals lijm en voegcement. Het zelf plaatsen van tegels vereist enige vaardigheid. Men heeft uiteraard een ondergrond nodig om de tegels op te lijmen. Indien men beschikt over een bestaand werkblad uit hout dat men wil renoveren dan kan men dit gebruiken. Een werkblad van laminaat is minder geschikt. Eventueel kan men het werkblad verwijderen en vervangen door hout. Hierdoor lopen de kosten wel op.

Eerst moeten we het hout van het werkblad mooi opschuren om alle oneffenheden en vetresten te verwijderen. Hout dat reeds gedurende meerdere jaren behandeld is geweest met minirale olie of porieenvuller kan moeilijker voor te bereiden zijn. Deze producten dringen diep in het hout en verhinderen een goede hechting van de tegellijm.

Voor men begint kan men best de tegels eerst klaarleggen op het werkblad. Zo kan men reeds in een vroeg stadium zien hoeveel en welke tegels men zal moeten snijden. Zorg in elk geval voor voldoende tegels in voorraad. Probeer ook om de ondergrond zo vlak mogelijk te krijgen. Oneffenheden zullen ervoor zorgen dat de randen van sommige tegels hoger liggen dan deze van de omringende tegels. Dit geeft een slordige onafgewerkte indruk.

Ambachtelijk vervaardigde tegels zijn nooit 100% vlak of recht waardoor men moeilijk kan vermijden dat sommige niet goed liggen. Maar deze hebben een rustieke uitstraling die alleen maar bijdraagt tot het authentieke karakter dat het werkblad zal krijgen met ambachtelijke tegels. Let er wel op dat zulke tegels vrij duur zijn en niet altijd geschikt voor gebruik in keukens. Vraag duidelijke uitleg aan de leverancier.

Het snijden van tegels is niet altijd even eenvoudig. Vooral vloertegels, zoals deze die we gebruiken voor het werkblad, zijn harder dan muurtegels. Men gebruikt hiervoor best een tegelsnijder met diamand. Hiermee gaat men het minste breuk hebben en de rechtste snede. Eventueel kan men ook een slijpschijf gebruiken, maar dit geeft enorm veel stof dus kan men dit niet in huis doen en de snede is zelden recht. Let op met gesneden tegels! De randen kunnen zeer scherp zijn. Snel even met een schuurblokje over de randen gaan kan u bloedende vingers besparen.

Een werkblad in kunststof kan vrijwel steeds hersteld worden

Deze werkbladen bestaan voor 100% uit solide kunststof en zijn verkrijgbaar in een breed gamma aan kleuren en designs. Het is veel sterker dan laminaat. Ze zijn bestand tegen krassen, zuren, de meeste chemische stoffen en in beperkte mate tegen hitte.

Als er toch schade zou zijn dan is dit makkelijk te herstellen. De prijs van dergelijke werkbladen is ongeveer 3 maal zo hoog als voor laminaat. Verscheidene merken leveren werkbladen waarbij de spoelbak 1 geheel vormt met werkblad. Deze zijn vrij duur. Bij het samenvoegen van 2 stukken zijn de naden vrijwel onzichtbaar. De meeste merken geven 10 jaar garantie en sommige zelfs meer.

Werkbladen die voor 100% uit kunstof bestaan hebben het voordeel dat wanneer men ze doormidden zou zagen men in het midden nog steeds dezelfde kleur en dezelfde design terugvind als aan de buitenzijde. Dit in tegenstelling tot bv laminaat. Dit gegeven zorgt er ook voor dat werkbladen van kunststof nagenoeg onverwoestbaar zijn.

De manier waarop het bewerkt kan worden is te vergelijken met hout. En hierin schuilt dan ook meteen de kracht van deze werkbladen. Alle designs zijn mogelijk. De enige beperking is de kunde van de vakman. Het materiaal op zich heeft een uiterst lange levensduur. De installatie van dergelijke werkbladen is vrij eenvoudig. Men gaat op dezelfde manier te werk als bij hout of laminaat. Het werkblad wordt langs de onderzijde vastgeschroefd. Voor de rest moet men enkel nog de voegen tegen de muur en/of kasten afwerken met silicone.

Een werkblad in kunststeen heeft een zeer lange levensduur

Bij dit materiaal worden kristallen van natuurlijke gesteenten (graniet, marmer, enz) gemengd met acrylaat. Het heeft een lange levensduur en is makkelijk te onderhouden. Sommige van deze werkbladen kunnen wel tot 95% graniet bevatten waardoor ze enorm slijtvast zijn en uitermate geschikt voor gebruik in de keuken.

Dit materiaal heeft een enorme flexibiliteit op het gebied van design. Het is verkrijgbaar in meer dan 100 kleuren en motieven en elke dag komen er meerdere bij. Het samenvoegen van losse delen kan gebeuren met een vrijwel onzichbare voeg. Het heeft een hygienisch oppervlak dat niet poreus is, dus schimmels en bacterieen krijgen geen vat op het materiaal.

Bij dit materiaal kan de spoelbak samen met het werkblad vervaardigd worden. Dit wil zeggen dat men geen voegen meer heeft. Indien u liever een andere spoelbak wil hebben dan kan dit ook. Vooral roestvrij staal past hier mooi bij.

Kunstmatige steen is goed bestand tegen vlekken en krassen. Het grote voordeel is dat men steeds herstellingen kan laten uitvoeren aan het werkblad. Het verwijderen van krassen kan men snel en eenvoudig doen door met een speciaal verkrijgbaar zeer fijn schuursponsje over de krassen te wrijven. Grote beschadigingen kunnen door de leverancier van het werkblad ter plaatse hersteld worden, vrijwel onzichtbaar en zonder verlies van kwaliteit.

Indien u speciale eisen heeft voor uw werkblad dan kan men dit voor u laten maken net zoals u wil. Dit kost uiteraard wel meer dan wanneer men een uit voorraad leverbaar werkblad koopt. Het materiaal is ook verkrijgbaar in stukken die voor u op maat kunnen gezaagd worden. Ook kan men ze het gewenste model geven of eventueel voorzien van extra profiel. Hierdoor hoeft het gebruik van dit materiaal zich niet alleen te beperken tot het werkblad. Ook andere delen van de keuken zoals bv de spatwand kan vervaardigd worden uit kunstmatige steen. U bent alleen beperkt door uw eigen fantasie.

De verschillende kleuren en motieven hebben meestal een verschillende prijs. Diepere kleuren of ingewikkelde motieven kosten meestal meer. Onderhoud is makkelijk. Gebruik water met zeep of een reinigingsprodukt op basis van ammoniac. De voegen zijn ondoordringbaar voor vuil en vet. Deze werkbladen geven keukens een zekere meerwaarde.

Een werkblad in inox is professioneel en vraagt weinig onderhoud

Roestvrij staal of inox is aan een opmars bezig in de moderne keuken. Het is de laatste jaren betaalbaarder geworden en is wellicht 1 van de betere keuzes voor het werkblad. Het is een materiaal met een extreem lange levensduur dat zeer eenvoudig te onderhouden is. Inox is 100% ondoordringbaar voor water, olie, vet of zuur. Het kan zeer hoge temperaturen weerstaan alsook extreme koude. Reinigen kan men eenvoudigweg met water en zeep. Het wordt reeds lange tijd gebruikt in industrieële keukens waar het zijn nut al bewezen heeft op het gebied van slijtvastheid en hygiene.

Het enige nadeel is dat men vrijwel vanaf de eerste dag krassen heeft op het metaal. Het voordeel is dan weer dat deze krassen na verloop van tijd mooi in elkaar overvloeien en men weer een goed uitziend oppervlak bekomt. Indien u over het juiste materiaal beschikt kan u een roestvrij stalen spoelbak vastlassen in het werkblad. Zo verkrijgt u een werkblad zonder voegen waar geen water of vetten zich in kunnen vastzetten. Een extreem hygienische werkplaats die zonder problemen 30 of 40 jaar meegaat.

U kan eventueel overwegen om roestvrij staal te gebruiken dat voorzien is van relief. Dit zorgt er dan weer voor dat krassen minder opvallen. Het onderhoud blijft even makkelijk als bij de effen werkbladen. Wanneer men harde voorwerpen laat vallen op een werkblad in roestvrij staal geeft dit deuken die er niet meer uitgaan.

Het roestvrij staal wordt op een plaat van hardhout gelijmd van ongeveer 20mm dikte. Hierdoor heeft het werkblad voldoende stevigheid en kan het niet doorbuigen. Het vastzetten van dergelijk werkblad gebeurt op dezelfde manier als bij een werkblad in laminaat of kunststof.

Leisteen is matig poreus waardoor het kwetsbaar en broos is

Een werkblad in leisteen komt men veelal tegen in een moderne of minimalistische keuken. Deze natuursteen is eenvoudiger te verwerken dan graniet of marmer, maar is ook minder glad. Het is een poreus materiaal en moet regelmatig behandeld worden met een dichtingsmiddel. Indien de keuken intensief gebruikt wordt kan het zijn dat het werkblad maandelijks moet behandeld worden. Bij normaal gebruik volstaat het om dit elke 3 maanden te doen. Sommige hardere soorten kunnen vrij lang zonder dit onderhoud. Het volstaat om ze regelmatig in te wrijven met een speciale olie waardoor ze minder snel vlekken zullen opnemen dan de zachtere steensoorten.

Het heeft niet dezelfde levensduur als graniet of marmer. Leisteen is broos en kan snel breken of afschilferen. Het prijsverschil met marmer is niet zo groot, maar marmer heeft een langere levensduur en is eenvoudiger te onderhouden. Leisteen heeft wel een speciale uitstraling die men niet heeft bij marmer of graniet en die een keuken extra diepte kan geven. Het is opgebouwd uit lagen gesteente die van elkaar kunnen loslaten indien er een zwaar en hard voorwerp op valt. Marmer en graniet zijn solide gesteenten die dit probleem niet hebben. De weerstand tegen hitte en chemische producten is redelijk.

Leisteen in verkrijgbaar in verschillende donkere tinten zoals rood, purper, grijs en zwart. De kleuren grijs en zwart geven een minimalistische en tegelijkertijd verfijnde elegante uitstraling aan het werkblad. Sommige werkbladen vertonen een mooie textuur terwijl andere helemaal geen textuur hebben. Vraag op voorhand om een stuk te zien van het materiaal zodat u weet wat u mag verwachten als uiteindelijk resultaat. Hou er echter rekening mee dat geen 2 stukken leisteen hetzelfde zijn. Het is een natuurproduct en het uiteindelijke resultaat kan lichtjes afwijken van het voorbeeld dat u gezien hebt. De randen kunnen afgewerkt worden zoals u wil. Meestal heeft u in een speciaalzaak verscheidene voorbeelden waar u uit kan kiezen.

Het kan moeilijk zijn om grote stukken leisteen te vinden. Meestal, indien u een groot werkblad nodig heeft, moet het vervaardigd worden uit 2 of meer stukken. Let er in dit geval vooral goed op dat de 2 stukken qua kleur en textuur gelijk zijn aan elkaar en dat de voegen correct behandeld worden. Om te reinigen volstaan gewoon water en zeep. Krassen kan men met een zacht schuursponsje makkelijk verwijderen. Voor diepere krassen gebruikt men vochtig gemaakt staalwol of vraag de fabrikant van het werkblad naar de geschikte produkten.

Marmer heeft prachtige kleuren en indrukwekkende motieven

Marmer staat voor vele mensen synoniem met extravagantie. En terecht. Marmer is een prachtig gesteente met rijke diepe kleuren en ingewikkelde patronen en tekeningen. Een marmeren werkblad kwam men vroeger alleen maar tegen in de huizen van de rijken omwille van de toen zeer hoge aankoopprijs.

Dankzij de technologische vooruitgang is het ontginnen, bewerken, en verzagen van marmer tegenwoordig een grotendeels geautomatiseerd procede waarbij de modernste machines gebruikt worden. Hierdoor is marmer tegenwoordig veel goedkoper geworden en valt het binnen het budget van menig gezin, maar of u hier nu net op zit te wachten is zeer de vraag (meer hierover later).

De rijke kleuren van marmer passen perfekt bij een keuken in een neutrale gelijkmatige kleur. Zo kan men een witte keuken een dramatische uitstraling geven door een marmeren werkblad met donkere tinten te gebruiken. Een zwarte of donkere keuken kan dan weer opgefrist worden door een wit werkblad.

Een werkblad in marmer is verkrijgbaar in verschillende diktes. Men zal meestal gebruik maken van een dikte van 2 tot 3 centimeter. Dikker dan 3 centimeter zal men zelden gaan omdat het werkblad dan te zwaar en onhandelbaar gaat worden.

Marmer is leisteen dat opnieuw gekristalliseerd is. De dichtheid is daardoor hoger wat tot gevolg heeft dat marmer heel goed kan gepolijst worden tot een spiegelglad oppervlak. Dit polijsten heeft 2 redenen. Enerzijds is een glad oppervlak noodzakelijk voor de hygiene. Anderzijds worden de kleuren en tekeningen van het marmer veel intenser naarmate het oppervlak gladder wordt.

Hier hoort echter wel een waarschuwing bij. Het te glad maken van het oppervlak van het werkblad kan nadelig zijn. Waarom? Omdat marmer bestaat uit Calcium Carbonaat en dit reageert met zuren zoals het sap van bepaalde fruitsoorten, alcohol en wijn, sauzen, enz. Het zuur gaat inwerken op het oppervlak waardoor men een vlek krijgt die niet meer kan verwijderd worden. Hoe gladder het oppervlak, hoe opvallender deze vlek zal zijn.

Dit procede noemt men "etsen". Net zoals men een zuur gebruikt om tekeningen of patronen te maken in harde materialen door de bovenlaag te vernietigen. Het gevolg is een glansloze bleke vlek. Uiteindelijk is dit toch onvermijdelijk. Hoe ouder het werkblad, hoe meer vlekken er zullen ontstaan. Marmer is in dit opzicht zachter dan graniet.

Er bestaan produkten waarmee men het werkblad kan behandelen om deze vlekvorming tegen te gaan, maar deze werken slechts voor een korte periode. Dit wil zeggen dat men het werkblad regelmatig opnieuw moet behandelen met deze producten om een blijvend resultaat te bekomen. Een werkblad uit marmer is dus minder geschikt om te gebruiken in de keuken, tenzij u een fervent bakker bent. Marmer is in dit geval het materiaal bij uitstek voor het kneden van deeg.

Veel mensen kiezen echter nog steeds voor marmer omwille van de natuurlijke schoonheid van het gesteente. Als u toch voor marmer kiest dan is een geborstelde toplaag aangewezen. U moet er dan nog steeds op letten dat u onderleggers en snijplankjes gebruikt voor alle werkzaamheden. Het is echter onvermijdelijk dat het werkblad in de loop der jaren er verweerder gaat uitzien.

Marmer is een steensoort die poreuzer is dan vele mensen denken, en bovendien komt het wat betreft hardheid niet eens in de buurt van graniet. Maar ook marmer is verkrijgbaar in verschillende kwaliteiten en hoe kan u te weten komen welke soort goed genoeg is voor de keuken? Hier bestaat een eenvoudige test voor, namelijk de "Limoensap en Olie test". Deze test zal duidelijk maken hoe poreus een bepaalde soort steen is alsook welke soort steen het is.

Deze test zal u dus helpen in het bepalen welke soort marmer geschikt is voor gebruik in de keuken. Let op! Marmer behandelen met een "sealer" zal nooit het verkleuren en dof worden onder invloed van een zuur kunnen tegenhouden. Alle soorten marmer en leisteen zijn gevoelig voor dit fenomeen. Er zijn echter marmersoorten die een zeer compacte struktuur hebben en die dus beter bestand zijn tegen de indringing van zuren. Opgelet! Doe de "Limoensap en Olie test" alleen op een plaats die NIET zichtbaar is, bij voorkeur op een teststuk.

Om de test tot een goed einde te brengen gaat u als volgt te werk.
1. Laat een druppel of 5 limoensap op dezelfde plaats op het werkblad vallen.
2. Doe hetzelfde met de olie (olijfolie).
3. Kijk naar de verkleuring van de steen onder de vloeistoffen.

Als de steen onmiddellijk donkerder kleurt dan heeft u te maken met een zeer absorberende steen en is deze bijgevolg niet geschikt om te gebruiken als werkblad. Als het 5 minuten duurt vooraleer er een verkleuring merkbaar wordt dan kan deze steen behandeld worden met een "sealer" waarna hij gebruikt kan worden als werkblad. Als er pas na 15 minuten een verkleuring merkbaar wordt dan kan u dit werkblad nog behandelen met een sealer, maar u moet er dan wel op letten dat het product wel degelijk in de steen dringt en niet opdroogt aan de oppervlakte. Indien het langer dan 30 minuten duurt vooraleer de steen verkleurt dan heeft u een nagenoeg vlekbestendige steen die naar alle waarschijnlijkheid zels geen sealer zal opnemen. Als u onder het limoensap een matte vlek aantreft met een witte schijn, dan heeft u te maken met een werkblad dat niet bestand is tegen zuren.

Graniet is niet poreus, extreem hard, slijtvast, en hittebestendig

Graniet is het sterkste en hardste commercieel verkrijgbare materiaal voor het werkblad in de keuken. Alleen quartz is nog harder, maar dit zal men niet makkelijk vinden in de handel en is meestal alleen leverbaar op bestelling. Het kan tegen krassen en zal niet snel afschilferen. Men kan er op snijden (alhoewel niet aanbevolen) of hete kookpotten op plaatsen. Graniet is ook bestand tegen zuren zoals van citrusfruit en azijn. Dit is zeer belangrijk omdat zuren toch vaak voorkomen in de keuken zoals bv in sauzen.

Let op! Sommige marmersoorten worden verkocht als graniet, meestal ook zonder medeweten van de verkoper. U kan dit eenvoudig testen door een schijfje citroen 2 minuten op de steen te leggen. Bij marmer zal men een aantasting van het materiaal zien. Indien het marmer goed beschermd is zal deze testmethode op korte termijn niets uithalen. Dan kan men alleen het volgende proberen. Neem een mes met scherpe punt, liefst niet eentje uit die exclusieve dure messenset die u heeft gekocht, en probeer een kras te maken in het gesteente op een plaats die uiteraard niet zichbaar is.

Indien de kras een witte lijn achterlaat en er een wit poeder vrijkomt kan dit al een teken zijn dat het marmer is. Wil u nog meer zekerheid, neem dan wat van het vrijgekomen poeder en doe er een druppel azijn op. Als de azijn begint luchtbelletjes te vertonen heeft u bewezen dat het marmer is en geen graniet.

Graniet is het minst poreus van alle natuursteen (alleen quartz doet beter), maar men moet het toch behandelen met een dichtingsmiddel. Vraag een vakman een middel dat geschikt is voor gebruik in keukens. Het moet ongeveer 1 maal per jaar opnieuw behandeld worden. Vlekken van rode wijn of rode biet moet men het liefst onmiddelijk verwijderen. Voor het dagelijkse onderhoud volstaat het om te reinigen met water en zeep.

Graniet heeft een elegante uitstraling en is zeer duurzaam. De normale dikte voor een granieten werkblad is 30mm. Graniet is verkrijgbaar in een effen kleur of doortrokken van kronkels en lijnen van andere gesteenten. Dit doet niets af aan de kwaliteit van het graniet en geeft meestal prachtige motieven. In combinatie met een spatwand uit hetzelfde materiaal is dit een onmiddelijke blikvanger in iedere keuken. Graniet is vrij duur maar het ziet er prachtig uit. Samen met roestvrij staal is dit wellicht het beste materiaal om gebruikt te worden als werkblad.

Een werkblad van kwarts is vrijwel even duur als één van graniet

Een werkblad van kwarts bestaat nooit voor 100% uit kwarts zelf. Ze worden vervaardigd door verschillende fabrikanten en ze zijn vergelijkbaar aan werkbladen van kunststeen. Kwarts is een veel voorkomend mineraal dat zeer sterk is, ongevoelig is voor zuren, en zeer grote temperatuurschommelingen kan weerstaan.

Kwarts wordt gemengd met polymeren om tot een verwerkbaar product te komen. Er wordt minimum 90% kwarts gebruikt om een hard en ondoordringbaar eindprodukt te verkrijgen. Sommige fabrikanten voegen ook antibacteriele producten toe aan het werkblad.

Het grote voordeel van kwarts is de natuurlijke schoonheid van het materiaal en de warme en diepe kleuren. Dit komt door de kristalstruktuur van het kwarts dat de kleur meedraagt waardoor men als het ware een 3D effect bekomt. Kwarts is bovendien èèn van de hardste materialen die we kennen. Alleen diamand en saffier zijn harder. Dit maakt dat werkbladen van kwarts zeer goed bestand zijn tegen krassen.

Kwarts is zelfs zo sterk dat men het kan gebruiken als vloertegels zonder dat het materiaal zal slijten of krassen zal krijgen. Wel even opletten voor de prijs. Een dergelijk werkblad is vrij duur, soms zelfs duurder dan een werkblad van graniet.

Maak zelf uw werkblad van beton en geniet van het eindresultaat

Er bestaan eenvoudigere manieren om een nieuw werkblad te installeren. Beton is zwaar en het gieten gaat meestal niet van een leien dakje. Ook vraagt het redelijk wat werk om het werkblad achteraf mooi glad te maken. Het voordeel is wel dat het materiaal dat u nodig heeft zeer goedkoop is en u zal kunnen opscheppen over het eindresultaat, althans, als alles volgens plan verloopt. Als u nauwkeurig en vastberaden te werk gaat, dan bekomt u een werkblad dat een leven lang meegaat.

Het grote voordeel, de gunstige prijs even buiten beschouwing gelaten, is dat u het werkblad iedere gewenste vorm kan geven. U kan eveneens de uitsparingen voor spoelbak en kookplaat maken tijdens het gieten. Enerzijds zal het werkblad hier minder zwaar door worden wat de plaatsing achteraf eenvoudiger maakt, maar anderzijds zijn deze uitsparingen zwakke plekken waar het werkblad kan breken tijdens het verplaatsen. Toch is het aan te raden deze uitsparingen nu al te maken.

De enige grondstoffen die u nodig heeft zijn cement, zand, kiezel, en producten om de sterkte, kleur, en struktuur van het beton aan te passen. Het is aan te raden om eerst een test op kleine schaal te doen. U zal op voorhand moeten bepalen welke kleur het werkblad moet krijgen. Voor de gewone betonkleur kan u gebruik maken van zakken kant en klaar betonmengsel. Voor een lichtere kleur zal u zelf uw beton moeten maken met witte Portland cement, wit zand, en fijne witte kiezel.

Pigmenten vormen een belangrijk onderdeel van het mengsel. Het bekomen van de juiste kleur is niet eenvoudig, daarom dat het raadzaam is om eerst meerdere tests te doen met kleinere hoeveelheden beton. Pigmenten speciaal voor beton kan men kopen in emmers of zakken. Een marktleider voor de Benelux op het gebied van additieven en pigmenten voor beton is Scholz (www.scholz-benelux.com). Hoeveel pigment men mag toevoegen is afhankelijk van fabrikant tot fabrikant.

U heeft uiteraard een mal of bekisting nodig. Deze zal u zelf moeten maken. U gebruikt hiervoor best de alomgekende zwarte of bruine betonplex platen. Hoe dikker de platen, hoe nauwkeuriger u kan werken en hoe minder het hout zal doorbuigen onder invloed van het gewicht van het beton. Betonplex heeft een speciale coating waardoor het betonmengsel traag gaat uitdrogen. Dit is nodig omdat er anders spanningen in het beton ontstaan die later breuk kunnen veroorzaken. Gebruik geen andere houtsoort voor de bekisting, tenzij u in de problemen wil komen.

De mal is een exacte kopie van hoe het werkblad er uit moet komen te zien. Om de verschillende delen van de mal samen te voegen moet men vijzen gebruiken die lang genoeg zijn omdat anders de druk en het gewicht van het beton de mal uit elkaar kunnen drukken. Het is ook aan te raden om eerst de gaten voor de vijzen voor te boren met een dunne boor. U loopt anders het risico dat het hout gaat splijten tijdens het vijzen. Plaats de mal op een egale ondergrond die mooi waterpas is, liefst niet rechtstreeks op de grond omdat u later indien mogelijk aan de onderzijde moet kunnen.

Zorg er voor dat uw mal juist is. Dit wil zeggen dat u moet zorgen voor de uitsparingen voor de spoelbak en kookplaat, de openingen voor de keukenkraan, en alle andere openingen die nodig zijn. Het is na het uitharden van het beton zeer moeilijk om nog openingen bij te maken.

Om uw werkblad goed waterdicht te krijgen is het aan te raden om Compaktuna Pro toe te voegen tijdens het maken van het beton. Dit additief wordt zelfs gebruikt in beton voor zwembaden. Beton alleen is echter niet sterk genoeg. Het is noodzakelijk om tijdens het gieten betonmatten te gebruiken. Deze matten zullen voor het grootste deel het doorbuigen opvangen.

Iedereen kent de metalen wapeningsnetten voor beton. Deze zijn echter veel te zwaar om gebruikt te worden voor een werkblad. U kan beter gebruik maken van netten met kleine diamandvormige mazen. Deze kan men op rol kopen en kunnen zowel vervaardigd zijn uit metaal of uit koolstofvezel zoals bijvoorbeeld MapeGrid.

Zorg er in ieder geval voor dat u voldoende versteviging gebruikt rondom de uitsparingen van de spoelbak en kookplaat omdat dit de zwakste plaatsen zijn. Het spreekt voor zich dat u eerst alle netten op maat moet snijden voordat u begint met het maken van het beton. Ook de tijd tussen de lagen moet zo kort mogelijk gehouden worden om een goede hechting te krijgen.

Beton wordt als volgt samengesteld:
1 deel cement - 2 delen zand - 3 delen grind.
LET OP!! Meer cement geeft GEEN sterker beton. Minder water wel.
Reken niet met gewichten maar met volumes. Alle grondstoffen hebben een ander soortelijk gewicht, dus rekenen met gewicht geeft niet de juiste verhoudingen. Gebruik liever 1 emmer cement, 2 emmers zand, en 3 emmers grind. Hier zal u vermoedelijk een halve tot 3/4 emmer water aan moeten toevoegen, afhankelijk van hoe vochtig het zand is.

Ga als volgt te werk:
Meng het water met de Compaktuna Pro en de pigmenten. Giet de helft van het grind in de betonmolen samen met ongeveer de helft van het water. Voeg er vervolgens al de cement aan toe. Voeg nu geleidelijk aan het zand en de rest van het grind toe. Zorg er voor dat het beton niet te droog wordt. Dus tijdig water toevoegen is noodzakelijk, daarna weer zand en grind. Ga net zolang door tot al het zand en grind opgebruikt is. Breng de plasticiteit van het beton op punt en laat alles enkele minuten mengen. Zorg er voor dat u weet hoeveel pigmenten u heeft toegevoegd aangezien u voor uw volgende mix dezelfde hoeveelheid moet toevoegen omdat u anders een kleurverschil gaat krijgen tussen de lagen. Controleer regelmatig de stevigheid van het beton door er te proberen een bol van te kneden de omvang van uw vuist. Deze bol moet aan elkaar kleven en net niet uit elkaar vallen of vervormen. Indien u twijfelt kan u steeds een zeer kleine hoeveelheid extra water toevoegen.

Tijdens het gieten moet u er zorg voor dragen dat de netten in het beton blijven en niet aan de oppervlakte komen. U zal waarschijnlijk niet voldoende beton in 1 keer kunnen aanmaken om heel het werkblad te gieten. U moet er dan zorg voor dragen dat iedere mix dezelfde kleur en dezelfde samenstelling heeft. Ook de consistentie moet hetzelfde zijn tussen de verschillende lagen. Een lopende en vochtige mix zal zichzelf nivilleren en mooi in alle hoeken lopen terwijl een stevigere en drogere samenstelling goed moet aangedrukt worden om alle hoeken en kanten te vullen. Het is verleidelijk om te kiezen voor een vloeibare mix, maar hou er rekening mee dat een drogere mix na uitharding veel sterker is.

Na het gieten is het zeer belangrijk dat u de betonmassa voldoende trilt om alle luchtbellen naar de oppervlakte te brengen. Luchtbellen verzwakken het beton en in het slechtste geval kan een ophoping van lucht er verantwoordelijk voor zijn dat het werkblad breekt. Hier loopt het in de meeste gevallen goed mis. Hoe trilt men een betonplaat van 150 of 200 kilogram? U gebruikt hiervoor een houten blokje van 20 a 30 centimeter lang en plaatst dit tegen de zijkant van de bekisting. Vervolgens klopt u hier tegen met een hamer. Gebruik geen te zware hamer. De bedoeling is dat u in snel tempo kleine tikjes kan geven tegen de bekisting. De lange vijzen die u heeft gebruikt bewijzen nu hun nut. Als de bekisting niet voldoende sterk is zal u deze nu uit elkaar slaan. Ga helemaal rond de mal tot wanneer u geen luchtbellen meer aan de oppervlakte ziet komen. Als u een vlakschuurmachine heeft dan kan u dit gebruiken zonder schuurpapier om het beton te trillen. Dit werkt zeer goed wanneer u het apparaat tegen de onderzijde van de mal drukt.

Als u nu snel werkt, dan heeft u de mogelijkheid om 2 goede zijden aan het werkblad te hebben. Door het trillen zal u merken dat het beton zichzelf voor een deel genivilleerd heeft. Oneffenheden kan u nu nog glad strijken. Gebruik hiervoor een zogenaamde "rij" die voldoende lang is zodat u over de bekisting heen komt. Door gelijkmatig met deze rij over het beton te trekken kan u een perfekt glad oppervlak bekomen. Deze handeling zal u meerdere malen moeten herhalen.

Zorg er voor dat het beton niet te snel uitdroogt. Hoe trager het droogprocess (ongeveer 48 uur) hoe sterker het beton. In een warme omgeving kan u het beton best afdekken met plasticfolie. Na 48 uur (als het beton voldoende hard is) kan u de bekisting verwijderen. Verwijder voorzichtig de zijkanten van de bekisting, maar laat het blad nog op de onderste plaat liggen. De uitsparingen voor spoelbak en kookplaat kan u al losmaken, maar laat het hout nog in de openingen zitten. Dit kan men later nog verwijderen en geeft nog extra stevigheid.

Nu komt het zware werk!
Na het verwijderen van de bekisting zal u merken dat het werkblad veel scherpe randen heeft. Om te beginnen moet u deze randen afronden, of toch tenminste minder scherp maken. Hiervoor gebruikt u best een schuurmachine voorzien van schuurpapier met korrel 100. Draag zeker een stofmasker omdat het stof zeer schadelijk is voor de longen.

Na het afschuren van de randen moet u het werkblad overvloedig met water spoelen om alle stofdeeltjes te verwijderen. Het werkblad zal hier en daar microscopisch kleine scheurtjes hebben. Deze kan men voor een groot deel opvullen door een mix te maken van cement, water, compaktuna, en pigmenten, en het werkblad hiermee in te wrijven. De ideale dikte is deze van chocopasta. Verdeel het mengsel gelijkmatig over het oppervlak en gebruik een rubberen "lomer" om de massa goed in te werken.

Verwijder daarna zoveel mogelijk van het mengsel voordat het begint te harden. Na ongeveer een uur is deze filler hard geworden waarna u kan beginnen met opschuren. Gebruik hiervoor een schuurmachine met ronde schuurschijven met korrel 180. Hou er rekening mee dat u redelijk wat schijven zal nodig hebben om een mooi glad oppervlak te bekomen. Ook nu moet u een stofmasker dragen. Oefen niet teveel druk uit op de schuurmachine. Het is de bedoeling dat de machine het werk voor u doet. Blijf net zolang schuren tot wanneer u vindt dat het oppervlak glad genoeg is.

Als alles klaar is, dan kan u het werkblad installeren. Zorg in ieder geval voor voldoende helpende handen. Het werkblad zal zwaar zijn en moeilijk te hanteren omwille van de afmetingen. Het is belangrijk dat u het werkblad zoveel mogelijk kan ondersteunen om doorbuigen of breuk te voorkomen. Goed om weten is dat beton gemiddeld 3 tot 4 weken nodig heeft om zijn volledige sterkte te bereiken. Wacht indien mogelijk deze periode om breuk te vermijden. Het werblad verplaatsen voor deze periode is vragen om moeilijkheden.

Om het werkblad op zijn plaats te houden op de onderkasten is niet veel nodig. Het gewicht van het beton is reeds voldoende. U kan eventueel een laagje silicone aanbrengen op de bovenrand van de kasten. Hierdoor zal het werkblad zeker op zijn plaats blijven liggen en kan u kleine hoogteverschillen wegwerken. Dit zal er dan voor zorgen dat het werkblad overal ondersteund wordt.

Om het werkblad af te werken maakt u gebruik van in de handel verkrijgbare produkten. Gebruik alleen maar produkten die geschikt zijn voor de voedingsindustrie. Er zijn veel fillers te koop, maar sommige zijn giftig. Indien u twijfelt over een bepaald produkt, lees dan de voorschriften op de verpakking.

Pyrolave is een redelijk onbekend natuurlijk vulkanisch gesteente

Dit materiaal is wellicht het meest geschikt voor gebruik als werkblad in de keuken. Pyrolave is niet echt nieuw, maar wel onbekend. Het is een natuurlijk vulkaan gesteente dat ontgonnen wordt in Frankrijk. Een werkblad in dit materiaal is meestal alleen verkrijgbaar op bestelling. Het wordt gepolijst en als afwerking krijgt het een laag email (mat of glanzend) dat verkrijgbaar is in zeer veel verschillende kleuren en dat dankzij zijn weerstand tegen ultra violet straling (zonlicht) zijn kleur blijft behouden.

Het email wordt op een hoge temperatuur (tussen 800 en 1200 graden celcius, afhankelijk van de soort) gebakken om het te laten hechten aan de steen. Dit is vergelijkbaar met de werkwijze die gebruikt wordt om tegels te glazuren en zorgt ervoor dat het gesteente volledig ondoordringbaar wordt voor vocht en vet. Tijdens het afkoelen zal het glazuur kleine scheurtjes vertonen die het werkblad zijn karakteristieke uitstraling geven. Dit doet geen afbreuk aan de kwaliteit van het produkt of aan zijn weerstand tegen vocht, vetten of zuren in de keuken.

Het gesteente vertoond vrijwel geen textuur. Het is zeer sterk en duurzaam. De dikte varieerd van 8mm tot 40mm. Het kan zeer goed tegen extreme koude of hitte en het is zeer goed bestand tegen chemische produkten. Het werd oorspronkelijk dan ook gebruikt als werkblad in laboratoria. Het verliest niets van zijn kwaliteit door ouder te worden. Het is eenvoudig te reinigen met water en zeep en verzekerd een hygienische keuken. De bacteriologische eigenschappen zijn vergelijkbaar met deze van glas. Uiteraard mag men geen zware voorwerpen laten vallen op het werkblad. Fijnhakken van voedingswaren rechtstreeks op het oppervlak van het werkblad wordt ook afgeraden, zoals trouwens bij alle werkbladen.

Het oppervlak is bestand tegen hoge temperatuur dus kan men gerust kookpotten of pannen rechtstreeks van het vuur op het werkblad plaatsen. Vermijd het schuiven met dozen, potten of andere voorwerpen met ruwe onderzijde. Dit kan krassen maken. Aangezien deze werkbladen alleen op bestelling gemaakt worden volgens de wensen van de klant zijn ze vrij duur, maar ze hebben zeer veel goede eigenschappen waardoor uw keuken ongetwijfeld een meerwaarde krijgt.

Een werkblad in glas is stijlvol, opvallend, en zeer hygienisch

Deze werkbladen worden vervaardigd van veiligheidsglas. Dit is geen overbodige luxe in de keuken. Het kan altijd gebeuren dat een zwaar voorwerp op het werkblad valt. De dikte kan varieren van 15mm tot 40mm. Andere dikten zijn ook verkrijgbaar, meestal op bestelling. Vrijwel alle kleuren zijn mogelijk. Men kan verlichting plaatsen onder het glas om zo een wel heel moderne en trendy keuken te krijgen. Het glas kan voorzien worden van textuur of motieven, ook uw persoonlijke tekeningen of designs. De prijs gaat hierdoor natuurlijk de hoogte in maar zorgt er ook voor dat uw keuken een zeer persoonlijke toets krijgt.

Het werkblad kan mat of glanzend gepolijst worden. Het is ondoordringbaar voor vocht of vet en is bestand tegen zuren en tegen de meeste produkten die in de keuken gebruikt worden. Het onderhoud is eenvoudig. Water en zeep volstaan om een 100% hygienische plaats te verkrijgen.

De installatie kan wel eens een uitdaging zijn. Men moet rekening houden dat onder het glas steeds een bodem moet zitten, anders kan men rechtstreeks in de kasten kijken. Tenzij men uiteraard ondoorzichtig glas gebruikt. Deze bodem kan bestaan uit verschillende materialen gaande van hout of steen tot staal. Een mooie ondergrond zal extra diepte geven aan het glazen werkblad en de algemene uitstraling van de keuken ten goede komen. Let er wel op dat deze ondergrond perfect egaal moet zijn zonder oneffenheden anders loopt u kans dat het glas breekt.

Het glazen werkblad is vrij zwaar. Zorg dus voor genoeg mankracht om het op zijn plaats te leggen. Zorg er steeds voor dat u het werkblad recht draagt en nooit platliggend. Hierdoor kan het glas door zijn eigen gewicht gaan doorbuigen wat scheurtjes of barsten kan veroorzaken of in het slechtste geval breken. De glasplaat wordt met silicone (vraag naar silicone voor gebruik in keukens) vastgezet op de ondergrond. Zorg ervoor dat het glas op kamertemperatuur is anders vormt er zich condensatie op het glas waardoor de silicone geen goede hechting heeft.

Glas is niet bestand tegen snijden of krassen. Indien men heeft gekozen voor glas met textuur zullen deze krassen minder of zelfs niet opvallen. Ook stof en vingerafdrukken zijn hierdoor nagenoeg onzichtbaar. Glas is bestand tegen warmte en koude, toch wordt aanbevolen om het glas hier zo min mogelijk aan bloot te stellen. Kookpannen kan men best op een hittebestendig plaatje plaatsen.

Hou er rekening mee dat wanneer u een voorbeeld bekijkt van het glas in een showroom dat dit dan niet exact zal lijken op het uiteindelijke werkblad dat u krijgt. Om te beginnen zal men in de showroom andere verlichting hebben dan in uw keuken. Ook de refractie en de weerkaatsing van licht door een klein stuk glas is anders dan bij een groot stuk. Algemeen kan men stellen dat een werkblad uit glas een goede aanvulling is op een moderne keuken. Het is een materiaal dat aan populariteit wint.