Ergonomie keuken

Mensen die veel tijd doorbrengen in de keuken zijn soms niet tevreden met de plaats waar sommige apparaten zich bevinden of met de indeling van kasten en laden. Dit gevoel kan verschillende keren per dag de kop opsteken en is meestal het signaal dat de indeling van de keuken beter kan. Na verloop van tijd worden dan de nodige aanpassingen gedaan aan de keuken zodat deze beantwoord aan de eisen van de gebruiker.

Ergonomie is de kunst om een ruimte aan te passen aan de gebruiker, in tegestelling tot de gebruiker die zich moet aanpassen aan de ruimte. Het zoeken achter dat ene deksel dat u nu net nodig heeft kan veel tijd in beslag nemen en zal er uiteindelijk aanleiding toe geven dat u van mening bent dat uw keuken een rommelig boeltje is.

De gouden regel die u in acht moet nemen wanneer u de keuken gebruiksvriendelijker wil maken is om potten, pannen, bestek en alle andere dingen die u nodig kan hebben een plaats te geven kort bij waar u ze vermoedelijk ook het eerst nodig zal hebben. Dit betekend dat u bijvoorbeeld potten en ander kookgerei kort bij het fornuis bewaard, vleesmessen kort bij de snijplank, microgolfschalen kort bij de microgolf, enz.

Zorg er voor dat alles netjes is opgeborgen. Het bestek mooi gesorteerd, potten samen met hun deksels, kruiden bij elkaar in een rekje, borden per soort bij elkaar, enz. Probeer om het materiaal makkelijk toegankelijk en zichtbaar op te bergen. Dit zorgt er voor dat u in een oogopslag kan zien of dat wat u zoekt zich ook daadwerkelijk op die plaats bevind. Het kruidenrekje tegen de muur is bijvoorbeeld makkelijk toegankelijk en uiterst zichtbaar.

Niet iedereen heeft de ruimte of het budget om een super uitgeruste keuken te kopen met alle denkbare ingebouwde snufjes en apparaten. Dit wil echter niet zeggen dat u geen fantastische keuken kan hebben waar u nog jaren plezier aan zult beleven. De keuken moet zo goed mogelijk aangepast worden aan uw eisen en binnen uw budget blijven.

 

Keuken ergonomie is ook voor u belangrijk

Toch worden de meeste keukens voor iedereen hetzelfde gemaakt, met standaard afmetingen. De kans dat u zich op uw gemak voelt in deze “standaard” keuken is vrij klein, daarom moet de keuken aan u aangepast worden. Vergelijk het zoals rijden met een auto. U weet het ook op prijs te stellen dat u de bestuurdersstoel kan verstellen indien uw benen niet lang genoeg zijn, of net te lang.

U zou kunnen denken dat een keuken speciaal voor u op maat gemaakt veel te duur is. Dit hoeft zo niet te zijn. De meeste keukens tegenwoordig kunnen op veel manieren aangepast worden aan de gebruikers. De hoogte van het werkblad kan men bepalen door gewoon kasten te kiezen die een paar centimeter hoger of lager zijn. Spoelbakken zijn verkrijgbaar in verschillende diepten, zodat grotere personen hun rug niet extra hoeven te belasten indien de spoelbak te diep is.

Bij ergonomie gaat het erom om de mens en zijn omgeving zo goed mogelijk te laten samenwerken zonder het lichaam teveel te belasten. Dit is vooral voor de keuken zeer belangrijk. De keuken is namelijk de enige plaats in huis waar elke dag, meerdere malen per dag, gewerkt wordt. Er zijn een paar zaken die makkelijk over het hoofd gezien worden wanneer men een nieuwe keuken koopt of plaatst. Probeer aandacht te schenken aan volgende zaken:

– Indien de toegang tot de keuken afgesloten kan worden met een deur, zorg er dan voor dat deze deur niet in de weg zit wanneer u kasten moet openen of appareten moet gebruiken. Probeer voor een open keuken te kiezen indien dit binnen de mogelijkheden ligt.

– De werkdriehoek wordt gevormd tussen de koelkast, het fornuis, en de spoelbak. Het is de driehoek tussen de meest gebruikte plaatsen in de keuken. Probeer deze afstanden zo klein mogelijk te houden. Binnen deze driehoek mogen zich geen obstakels bevinden zoals een tafel of eiland.

– Indien uw keuken een eiland heeft zorg er dan voor dat dit groot genoeg is. Een te klein eiland is slechter dan geen eiland en zal alleen maar tot ergernis leiden. Ook tafels en stoelen kunnen alleen maar indien de ruimte in de keuken groot genoeg is.

– Langs beide zijden van de spoelbak moet er een vrije ruimte voorzien zijn. Probeer om zowel links als rechts minimum 60cm vrij te houden. Indien u een vaatwas heeft, plaats deze dan zo kort mogelijk bij de spoelbak.

 

Eiland keuken

Keukens met een eiland in het midden zijn zeer populair. Het is de perfekte manier om plaats die anders verloren zou gaan toch nuttig te gebruiken. Het is de ideale layout voor mensen die regelmatig gasten op bezoek hebben omdat het eiland kan gebruikt worden om het aperitief of het voorgerecht te serveren. Het is zeker de blikvanger van de keuken. Boven het eiland kan men rekken installeren die van het plafond afhangen. Hier kan men dan glazen in plaatsen, net zoals in een bar. Zorg er voor dat de ruimte tussen het eiland en de kasten minstens 90cm is. Dit geeft u voldoende bewegingsvrijheid.

Hou rekening met de werkdriehoek zoals u die ziet op de afbeelding. Probeer uw design zo ergonomisch mogelijk te maken en plaats dingen die u veel nodig hebt kort bij de driehoek. De meest ergonomische keukens zijn ontworpen om een zo klein mogelijke driehoek te hebben.

Zorg ook voor voldoende verlichting in de keuken. In het voorbeeld is het fornuis geinstalleerd in het eiland. U kan natuurlijk ook het eiland gebruiken voor het bereiden van voeding. Hou er in elk geval rekening mee dat indien u elektriciteit, gas of water nodig hebt voor het eiland u dit zal moeten voorzien in een vroeg stadium van de renovatie. Probeer bij de aanvang van de renovatie om een stapel dozen met dezelfde afmetingen als het eiland te presenteren. Zo krijgt u een goed idee of het een haalbaar project is voor uw keuken.

 

Galerij keukens

Deze layout zal men veelal terugvinden in professionele keukens omdat men hier de meeste bewegingsvrijheid heeft. De 2 wanden bieden de mogelijkheid om zeer veel ruimte te hebben om voeding te bereiden. Men heeft ook zeer veel kastruimte bij dergelijke keukens.

Toch even opletten indien beide uiteinden open zijn. Dit kan er aanleiding toe geven dat alle doorgaand verkeer langs uw keuken wil passeren. Niet echt leuk als u ongestoord wil werken en kan een aanleiding zijn tot gevaarlijke situaties.

Zorg ook voor voldoende ruimte tussen beide wanden, minstens 130 a 140cm. Dit vergemakkelijkt het openen van kastdeuren en laden. Vermijd ook zoveel mogelijk het oversteken van de gang met pannen en kookpotten, dit om het risico op ongevallen te verminderen.

 

U-keukens

Een keuken in U-vorm heeft een grote hoeveelheid kastruimte en een groot werkblad. Sommige mensen krijgen echter een gevoel dat ze ingesloten zitten wanneer er aan elke muur kasten hangen. Vooral indien de ruimte niet al te groot is. In dit geval kiest men beter voor een keuken in L-vorm.

Indien we uitgaan dat de ruimte die beschikbaar is voor het installeren van de keuken dezelfde is bij alle stijlen, dan heeft men bij dit type minder vrije vloerruimte. Het voordeel is dat men niet ver moet lopen en overal snel bij kan en dat de keuken geen wandelweg is voor toevallige voorbijgangers. Het nadeel is echter dat wanneer er zich 2 mensen in de keuken bevinden het al snel duidelijk zal worden dat er 1 teveel is. Tenzij de ruimte groot genoeg is natuurlijk.

In plaats van deze keuken te installeren in een ruimte met drie of vier muren zou men kunnen overwegen om 1 van de muren weg te breken om zo een open keuken te verkrijgen die minder gesloten lijkt. Zo zou 1 zijde dan uitkijken op de eetplaats en kan men nog steeds kontakt hebben met zijn gasten. Voor u met de hamer aan de slag gaat kan u best even aan een expert vragen of u veilig een muur kan uitbreken.

 

L-keukens

Een keuken in L-vorm heeft veel plaats op het werkblad en er is ook voldoende kastruimte aanwezig. De belangrijkste keukentoestellen kan men kwijt op het werkblad. Ook is er een vrije loopruimte in de keuken. De wandelafstand tussen de belangrijkste zones is tot een minimum herleid.

Indien er voldoende ruimte is kan er steeds een plaats om te eten voorzien worden in de hoek die niet gebruikt wordt. Deze kan dan gebruikt worden voor het ontbijt of andere gelegenheden die niet het gebruik van de eetplaats vereisen.

Bij de kasten in de hoek onder het werkblad heeft men wel ruimteverlies, maar dit kan handig opgelost worden door een draaideur te installeren waar er rekken aan gemonteerd worden die helemaal tot achteraan in de kast gaan. Het verlies aan plaats is dan minimaal. De L-vorm gebruikt de beschikbare ruimte voor 100%.

 

Enkelwandige keukens

Dit type van keuken kan men best vermijden omwille van te weinig kastruimte en te weinig plaats om voeding te bereiden. Ook de werkdriehoek is niet optimaal. Men kan in de keuken eventueel, indien men voldoende ruimte heeft, een eiland bijplaatsen.

Deze soort van keukens komt niet veel meer voor. Ze zijn enkel geschikt voor kleine woningen. Sommige woningen hebben een zeer lange muur waardoor dat men een lange enkelwandige keuken kan plaatsen. Hou er dan wel rekening mee dat het werkblad meestal niet uit 1 stuk kan vervaardigd worden.